Ժողովրդագրական իրավիճակ

Ժողովրդագրական իրավիճակը Հայաստանում անհանգստացնող է հիմնականում երեք խնդիրների առումով՝ ցածր ծնելիություն, ծերացում և միգրացիա:

Այսպես՝

  • Պտղաբերության (ծնելիության գումարային գործակցի) ցուցանիշը, ըստ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության, մեկ կնոջ հաշվով կազմում է 1.4 երեխա՝ այն դեպքում, երբ բնակչության պարզ վերարտադրության ապահովման համար անհրաժեշտ է 2.1 երեխա: 2015 թ. հունվար-դեկտեմբերին արձանագրվել է 41,815 ծնված, որը 2014 թ. նույն ժամանակաշրջանի համեմատ նվազել 2.8%-ով (43,031), իսկ ծնելիության ընդհանուր գործակիցը, 1000 բնակչի հաշվով, նվազել է, համապատասխանաբար` 0.4 պրոմիլային կետով և կազմել 13.9‰:
  • 65 և բարձր տարիքի բնակչության տեսակարար կշիռը կազմում է 10.6%: Ըստ ՄԱԿ-ի ժողովրդագրական ծերացման սանդղակի, եթե այս ցուցանիշը 7%-ից բարձր է, ապա այդպիսի բնակչությունը համարվում է ծերացած:
  • ՀՀ սահմանային անցման կետերով իրականացվող արտաքին ուղևորաշրջանառության կազմում` 2015 թ.-ին ՀՀ քաղաքացիների մեկնումները գերազանցել են ժամանումներին շուրջ 47.6 հազարով:
  • Մահացության ընդհանուր գործակիցը վերջին 10 տարիների ընթացքում աճել է շուրջ 5.9%-ով: 2015 թ. հունվար-դեկտեմբերին արձանագրվել է մահացության 27 835 դեպք: 2014 թ. համեմատ մահվան դեպքերն աճել են 0.4 %-ով, իսկ մահացության ընդհանուր գործակիցը՝ 0.1 պրոմիլային կետով:

Ըստ ԱՎԾ կանխատեսումների, Հայաստանի բնակչությունը 2035 թ.-ին կկազմի 2.9 միլիոն (հաստատուն սցենար):


  ՀՀ հիմնական ժողովրդագրական ցուցանիշներ, 2016 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ

  Մշտական բնակչություն.    2 998 600 (52.2%՝ կանայք, 47.8%՝ տղամարդիկ)
  Կյանքի սպասվող տևողություն. (2014 թ․)   75 տարի (78.1՝ կանայք, 71.8՝ տղամարդիկ)
  Մայրական մահացություն.   18.2՝ 100,000 կենդանի ծնվածի հաշվով (23 դեպք - 2013-2015 թ.)
  Ծնելիություն   1.4 երեխա՝ մեկ կնոջ հաշվարկով
  Ծնունդների թիվը   41,815 (2015 թ.-ին: 2014 թ.-ին՝ 43,031)
  Մահացություն.   27 835 (2015 թ.-ին: 2014 թ.-ին՝ 27,714)
  Հայաստան ժամանողներ և մեկնողներ.    համապատասխանաբար՝ 2 709 273 և 2 752 711, տարբերությունը՝ -43 438

Մենք ապրում ենք աննախադեպ ժողովրդագրական փոփոխությունների աշխարհում: Մարդկության պատմության գրեթե ողջ ընթացքում տեղ գտած դանդաղ աճից հետո, վերջին կես դարում աշխարհի բնակչությունն ավելի քան կրկնապատկվել է՝ 1999 թ.-ին հասնելով 6 միլիարդի, 2006 թ.-ին՝ 6.7 միլիարդի, 2011 թ. հոկտեմբերի 31-ին՝ 7 միլիարդի, իսկ 2016 թ․ -ին հատել է 7.4 միլիարդի սահմանը։

Աշխարհի բնակչության հեռանկարների 2010 թ. վերանայված հրատարակության համաձայն, աշխարհի բնակչությունը 2050 թ.-ին կհասնի 9.3 միլիարդի: Ընդ որում, միայն աճի չափը գրեթե հավասար է 1950 թ.-ին աշխարհի ողջ բնակչության թվաքանակին: Ըստ էության, բնակչության աճն ամբողջովին տեղ կգտնի նվազ զարգացած երկրներում և կկենտրոնանա ամենաաղքատ քաղաքաբնակ բնակչության շրջանում: Ի հակադրություն, ակնկալվում է, որ առավել զարգացած երկրների ընդհանուր բնակչությունն առաջիկա 41 տարիներին առանձնապես փոփոխությունների չի ենթարկվի՝ մնալով մոտ 1.2 միլիարդի սահմաններում:


2010 թ. ժողովրդագրական ցուցանիշները Եվրոպայում՝ ներառյալ Հայաստանը (European Demographic Datasheet) (ռուս.)

2010 թ. եվրոպական ժողովրդագրական զեկույց (անգ.)

ՀՀ ժողովրդագրական քաղաքականության ռազմավարություն

Համապատասխանում է արդյո՞ք 2011 թ. ՀՀ պետական բյուջեն՝ ՀՀ ժողովրդագրական քաղաքականության ռազմավարությանը. վերլուծական հաշվետվություն

Հայաստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական վիճակը 2011 թվականի հունվար-հունիսին

ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայություն

Ժողովրդագրական և առողջապահական հետազոտություն, (նախնական զեկույց) Հայաստան, 2010 թ., (անգ.)